Slaapstoornissen
Normale slaapproblemen:
Problemen met slaap zijn de eerste plaats een normale reactie op stressvolle omstandigheden. Angst en stress zorgen er voor dat we alerter zijn op wat er om ons heen gebeurt. Deze (fysiologische) verhoogde staat van paraatheid houdt ons wakker. De eerste stap naar herstel van slaap is het verminderen van stress of angst of het oplossen van problemen die zorgen voor stress.
Slaapproblemen door gewoonte:
Sommige mensen hebben de gewoonte om voor het slapen gaan in bed de dag te overdenken of alvast te denken aan de dag van morgen. Bijvoorbeeld: “ik moet die vergadering nog voorbereiden” of “de auto moet morgen naar de garage”. Gewoontes worden in de regel afgeleerd met behandelingen gebaseerd op gedragstherapie. Ook bij de behandeling van slaapproblemen wordt in dit geval in overleg met de cliënt een behandelprogramma opgesteld gericht op het afleren van deze gewoonte.
Slaapproblemen ten gevolge van ontregelde processen:
Langdurige stressvolle omstandigheden kunnen leiden tot een ontregeld slaap-waak ritme. De oorzaak van de slaapproblemen is er in dit geval niet meer, maar de slaapproblemen blijven. Biofeedback kan in deze gevallen bijdragen aan het herstel van de balans door zogenaamde arousal verlagende technieken te gebruiken, zoals ademhalingsoefeningen, progressieve spierontspanning, HRV-training en neurofeedback. Bij neurofeedback voor slaapproblemen wordt het standaardprotocol voor slaap gebruikt (SMR training), tenzij uit het Q-EEG onderzoek blijkt dat een ander protocol gewenst is.
Slaapproblemen en fibromyalgie:
Mensen met fibromyalgie hebben zowel moeite met inslapen als doorslapen en worden wakker met vermoeidheid. Er is onderzoek gedaan onder fibromyalgie patiënten waaruit is gebleken dat er een verband is tussen slaapproblemen en fibromyalgie. Een behandeling gericht op de slaapproblemen is dus mogelijk effectief bij fibromyalgie. Daarnaast is het bij fibromyalgie verstandig om een fysiotherapeut te zoeken die gespecialiseerd is in triggerpoints zodat u de klacht van twee kanten aanpakt.
Slaapproblemen en hoofdpijn:
Slaapproblemen kunnen allerlei soorten hoofdpijn veroorzaken of verergeren. Mensen die erg snurken of slaapapneu hebben worden vaak wakker met een ochtendhoofdpijn die in de regel na een half uur weg is. Bij mensen met angst en depressie kunnen slaapproblemen ook zorgen voor hoofdpijn. Overmatige slaap of slaaptekort kan leiden tot hoofdpijn of deze doen verergeren.
Slaapproblemen en rusteloze of beweeglijke benen, RLS of PLMD:
Restless legs syndroom (RLS) of periodic limb movement disorder (PLMD) zorgen voor een verstoorde slaap. Er is weinig onderzoek gedaan naar de behandeling van deze klachten met biofeedback methodes.
Omdat mensen met deze klachten vaak aangeven koude voeten te hebben, wordt wel gekozen voor thermale feedback. Een andere mogelijkheid is SMR training op de motorische cortex. De theoretische
onderbouwing voor dit protocol is dat tijdens motorische rust een toename in SMR op de motorische gebieden in de hersenen wordt waargenomen.
Uiteraard zijn veel meer factoren gerelateerd aan het ontstaan en in stand houden van slaapproblemen: cafeďne, alcohol, tot ’s avonds laat mentaal actief zijn enz.
