HRV biofeedback zorgt voor een verbeterde hartslagvariabiliteit en daarmee voor een goed functionerend autonoom zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel reguleert interne lichamelijke functies zoals ademhaling, hartslag, temperatuur en bloeddruk, en is onderverdeeld in een sympathisch en parasympathisch deel. Het sympathische deel bereidt het lichaam voor op actie en zorgt voor bijvoorbeeld een snellere hartslag en hogere bloeddruk. Het parasympathische deel fungeert als de rem op het sympathische deel en zorgt voor onder meer een lagere hartslag en bloeddruk. In een gezond lichaam is het autonome zenuwstelsel in balans en is er voortdurend sympathische en parasympathische activiteit. Met HRV biofeedback leert de cliënt invloed op het autonome zenuwstelsel uitoefenen. Met ademhalingstraining, eventueel gecombineerd met ontspanningsoefeningen, wordt de hartslagvariabiliteit geoptimaliseerd, waardoor het autonome zenuwstelsel in balans wordt gebracht.
Positief effect op vele aandoeningen
Het effect van HRV biofeedback is aangetoond bij de behandeling van astma en een hoge bloeddruk. Daarnaast heeft het een algemeen positief effect op de mentale energie. HRV biofeedback wordt ook geschikt geacht bij aandoeningen die samengaan met minder variabiliteit in het hartritme, zoals angststoornissen, PTSD en depressie. Verder zijn er onderzoeken gedaan die wijzen op gunstige effecten bij de behandeling van het prikkelbare darm syndroom, fibromyalgie en hart- en vaatziekten. Ook kan HRV biofeedback een succesvolle behandeling zijn van migraine: uit onderzoek is gebleken dat bij migraine mogelijk sprake is van een verminderd functioneren van het autonome zenuwstelsel. Met HRV training worden belangrijke reflexen gestimuleerd waardoor het autonome zenuwstelsel beter gaat functioneren. Gezien de eenvoudige toepassing en beperkte kosten, is HRV biofeedback als behandeling voor migraine zeker de moeite van het proberen waard.